Alicja Cichoń 27.09.2012
Dokumenty i akty prawne UE
Traktat nicejski
fot. ec.europa.eu

Oficjalna nazwa Traktatu nicejskiego brzmi następująco: Traktat z Nicei zmieniający Traktat o Unii Europejskiej, Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską oraz niektóre związane z nimi akty prawne. Głównym celem traktatu była chęć odpowiedniego przygotowania UE do przyjęcia 10 nowych członków w 2004 r. Ostatecznie 26 lutego 2001 r. akt ten podpisało 15 krajów: Austria, Belgia, Dania, Francja, Grecja, Finlandia, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Luksemburg, Portugalia, Niemcy, Szwecja, Wielka Brytania, Włochy. Dla przyjęcia traktatu konieczne było przeprowadzenie powtórnego referendum w październiku 2002 r., po którym naniesiono nań odpowiednie poprawki.

Reforma poprzednich traktatów była konieczna w następujących kategoriach: wielkość Komisji Europejskiej i członkowstwo w niej, przeliczanie głosów w Radzie UE, zwiększenie zastosowania głosowania kwalifikowaną większością, intensyfikacja międzypaństwowej współpracy wewnątrz UE.

Zadaniem Traktatu nicejskiego było uporządkowanie i usystematyzowanie dotychczasowych postanowień unijnych w taki sposób, aby całość systemu była odpowiednia dla większej liczby członków. Dla przykładu, nastąpiło powiększenie zakresu obszarów stosowalności głosowania kwalifikowaną większością, co opisano w prawie 40 postanowieniach traktatu. Nie wpłynęło to jednak znacząco na sprawiedliwsze rezultaty takowego głosowania. Zmienił się sposób, w jaki ważono głosy (trzykrotna liczba głosów dla krajów większych, dla najmniejszych mnożono je razy dwa), ale prawie niezmieniony pozostał stosunek głosów potrzebny do przyjęcia decyzji, nad którą trwa głosowanie. Stworzono również przepis, który stwarzał dowolnemu krajowi możliwość konieczności zaakceptowania danej decyzji przez kraje, których łączna liczba mieszkańców była większa lub równa 62 proc. całkowitej ludności UE.

Omawiając zmiany, które Traktat nicejski wprowadził w Komisji Europejskiej należy wspomnieć o zredukowaniu liczby jej członków. Od 2005 r. każdy kraj członkowski miał mieć jednego komisarza, natomiast kiedy UE miała osiągnąć liczbę 27 członków, w Komisji miało zasiadać ok. 26 komisarzy. Potrzebne było jednak stworzenie sprawiedliwego systemu, który będzie tym zarządzał. Wzmocniono też kompetencje przewodniczącego Komisji, w taki sposób, by zwiększyć efektywność jej funkcjonowania. Po Nicei ustalono też maksymalną liczbę posłów zasiadających w Parlamencie Europejskim, która nie mogła przewyższać 732 (po poprzedzającym Niceę Traktacie amsterdamskim była to liczba 700). Redukcja objęła również Komitet Regionów i Komitet Ekonomiczno – Społeczny. Zmieniono również zakres obowiązków Trybunału Sprawiedliwości i Sądu Pierwszej Instancji.

Świadomość bliskiego rozszerzenia UE zadecydowała o zwróceniu uwagi w Traktacie nicejskim na prawa i demokrację. Wprowadzono procedurę „żółtej kartki” dla kraju członkowskiego, który łamie podstawowe zasady funkcjonowania Unii. Zmianie uległa również instytucja „ściślejszej współpracy” (ang. closer co – operation), którą zmieniono na „wzmocnioną współpracę”. Miało to ogromne znaczenie dla podejmowania wspólnych projektów, gdyż potrzebna była teraz do nich mniejsza liczba członków i nie mogła ich zablokować decyzja jednego państwa, jak miało to miejsce do tej pory. Całość wzmocnionej współpracy uległa również rozszerzeniu na Wspólną Politykę Zagraniczną i Bezpieczeństwa (WPZiB), nastąpiło wyjście poza aspekt militarny.

W ramach WPZiB utworzono Europejskie Siły Szybkiego Reagowania (ESSR), wzmocniono też europejską politykę obronności, Bruksela natomiast stała się rzeczywistą stolicą UE.

 

Źródła:

  1. Borkowski P. J., Polityczne teorie integracji międzynarodowej, Difin, Warszawa 2007.
  2. Cinni M. (red.), Unia Europejska, organizacja i funkcjonowanie, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2007.
  3. Parzymies S., Stosunki międzynarodowe w Europie 1945 – 2004, Wydawnictwo Akademickie DIALOG, Warszawa 2004.
  4. Strona internetowa UE: www.europa.eu, wrzesień 2012.
  5. Strona internetowa PE: www.europarlament.pap.pl, wrzesień 2012.

Czytaj również:

Traktat o Unii Europejskiej

Zostaw odpowiedź

Wraz z treścią komentarza będzie widoczny adres IP, z którego go wysyłasz.

Najnowsze w kategorii Dokumenty i akty prawne UE
Współpraca
Partnerzy
Polecamy
Analiza UniaEuropejska.org
Encyklopedia
  • Europejski Obszar Gospodarczy (EOG) to porozumienie, na mocy którego utworzono strefę wolnego handlu i Wolny Rynek na terenie państw Unii Europejskiej oraz Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA).
  • Traktat o Unii Europejskiej (TUE) to umowa międzynarodowa, wiążąca obecnie 28 państw europejskich , stanowiąca, obok Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), podstawę prawną dla powstania i funkcjonowania Unii Europejskiej. Artykuł 50 reguluje wystąpienie kraju z UE.
  • Unia Gospodarcza i Walutowa (UGW) to jeden z elementów współpracy w ramach Unii Europejskiej, mający na celu ustanowienie wspólnej waluty – euro, przeniesienie polityki pieniężnej na szczebel wspólnotowy oraz dążenie do jednolitej polityki gospodarczej.
Warto przeczytać