Dorota Mitrus 10.01.2015
Słownik
Program Infrastruktura i Środowisko 2014-2020
fot. ec.europa.eu

Program Infrastruktura i Środowisko (PO IiŚ) to największy polski program wydatkowania funduszy europejskich na lata 2014-2020. Jego środki – 27,4 mld euro z budżetu UE – umożliwią realizację kluczowych dla Polski inwestycji z zakresu infrastruktury i energetyki. Zadaniem Programu jest wsparcie gospodarki efektywnie korzystającej z zasobów i przyjaznej środowisku oraz sprzyjającej spójności terytorialnej i społecznej.

Komisja Europejska zatwierdziła program 17 grudnia 2014 roku.

Głównym celem Programu jest zwiększenie atrakcyjności Polski pod względem inwestycyjnym poprzez realizację projektów z zakresu ochrony środowiska i przeciwdziałania zmianom klimatycznym, transportu, bezpieczeństwa energetycznego, ochrony zdrowia oraz dziedzictwa kulturowego. Za sprawą Programu przeprowadzone będą także działania mające na celu przestawienie polskiej gospodarki na gospodarkę niskoemisyjną.

Zgodnie z szacunkami Komisji, dzięki realizacji Programu Polska powinna o 15 proc. zwiększyć udział energii odnawialnej, zakupić lub zmodernizować 167 wagonów kolejowych, przebudować lub zmodernizować linie kolejowe, tramwajowe oraz metro. Realizacja planowanych inwestycji powinna wpłynąć również na poprawę stanu sieci kanalizacyjnej (powstać lub zostać zmodernizowanych ma być 6,5 tys. sieci), oczyszczalni ścieków (budowa 120), jak i gazociągów (budowa 591 km).

Budżet programu

Całościowy budżet PO IiŚ w ramach perspektywy na lata 2014-2020 wyniesie 32 mld euro, z czego 27,4 mld euro pochodzić będzie z Funduszu Spójności oraz Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Łącznie na inwestycje związane z ochroną środowiska i przeciwdziałaniu zmianom klimatu przewidziano ponad 3,4 mld euro. Natomiast budżet na inwestycje z zakresu infrastruktury, również kolejowej, wynosi ponad 15 mld euro, przy czym dodatkowe dofinansowanie inwestycji w infrastrukturę drogową miast, jak również przedsięwzięć związanych z rozwojem niskoemisyjnego transportu zbiorowego w miastach ma wynieść ponad 5 mld euro.

Wartość Programu dopełniają środki przeznaczone na inwestycje z zakresu bezpieczeństwa energetycznego, na które przeznaczono 1 mln euro, ochrony i rozwoju dziedzictwa kulturowego (467,3 mln euro) oraz infrastruktury w sektorze zdrowia (468,3 mln euro).

Osie priorytetowe i potencjalni beneficjenci

Realizacja założeń PO IiŚ ma zostać osiągnięta poprzez urzeczywistnienie poniższych osi priorytetowych:

I. Zmniejszenie emisyjności gospodarki,
II. Ochrona środowiska, w tym adaptacja do zmian klimatu
III. Rozwój sieci drogowej TEN-T i transportu multimodalnego
IV. Infrastruktura drogowa dla miast
V. Rozwój transportu kolejowego w Polsce
VI. Rozwój niskoemisyjnego transportu zbiorowego w miastach
VII. Poprawa bezpieczeństwa energetycznego
VIII. Ochrona dziedzictwa kulturowego i rozwój zasobów kultury
IX. Wzmocnienie strategicznej infrastruktury ochrony zdrowia
X. Pomoc techniczna

Priorytet I. ZMNIEJSZENIE EMISYJNOŚCI GOSPODARKI

W zakresie tego priorytetu szczególny nacisk położono na promocję efektywności energetycznej oraz odnawialnych źródeł energii.

Podejmowane działania w zakresie poprawy efektywności energetycznej w głównej mierze skierowane będą na zwiększenie udziału w rynku energii pochodzącej z odnawialnych jej źródeł. Zwiększenie produkcji energii poprzez budowę oraz rozbudowę dotychczasowych instalacji oraz farm, wdrażanie oraz rozwój inteligentnych systemów dystrybucji, jak i wykorzystania uzyskanej energii zwłaszcza w sektorze publicznym i mieszkaniowym stanowią cele poszczególnych priorytetów inwestycyjnych w ramach osi.

Beneficjentami środków w ramach priorytetu są w głównej mierze przedsiębiorcy, jak również państwowe jednostki budżetowe oraz administracja rządowa. Wśród grup docelowych należy natomiast wskazać odbiorców usług/produktów wytwarzanych przez przedsiębiorstwa.

Na realizację postawionych celów przeznaczono 1 828,4 mln euro.

Priorytet II. OCHRONA ŚRODOWISKA, W TYM ADAPTACJA DO ZMIAN KLIMATU

Celem środków przypisanych w ramach priorytetu II jest wsparcie projektów w zakresie rozwoju infrastruktury środowiskowej poprzez budowę oczyszczalni ścieków, sieci kanalizacyjnej oraz wodociągów, specjalistycznych instalacji umożliwiających termiczne przetwarzanie oraz gospodarowanie nimi.

Częściowym dopełnieniem inwestycji w zakresie rozwoju infrastruktury środowiskowej są planowane działania w zakresie ochrony i prób przywrócenia biologicznej różnorodności oraz bogactwa Polski, w tym również w zakresie przestrzeni miejskiej poprzez m.in. rewitalizację terenów zdegradowanych.

Dopełnieniem przedstawionych powyżej działań mają być inwestycje w zakresie dostosowania oraz przygotowania do przewidywanych zmian klimatu, w tym również w zakresie systemów zarządzania klęskami żywiołowymi.

Wśród beneficjentów środków wskazać należy jednostki administracji rządowej, samorządu terytorialnego oraz nadzorowanych lub podległych im organów i jednostek organizacyjnych. Główną grupą docelową są indywidualni użytkownicy korzystający z zasobów środowiska.
Na planowane działania przeznaczono 3 508,2 mln euro.

Priorytet III. ROZWÓJ SIECI DROGOWEJ TEN-T i TRANSPORTU MULTIMODALNEGO

Kolejna oś priorytetowa zakłada rozwój infrastruktury drogowej oraz kolei w ramach sieci TEN-T, jak również w obrębie aglomeracji.

Priorytet III to również możliwość realizacji inwestycji w zakresie niskoemisyjnego transportu miejskiego, transportu śródlądowego oraz morskiego i intermodalnego. Przeznaczone środki mają również wpłynąć na poprawę bezpieczeństwa w transporcie lotniczym oraz drogowym.

Wśród beneficjentów priorytetu znalazły się podmioty zarządzające drogami, portami lotniczymi bądź też portami morskimi znajdującymi się w sieci TEN-T, jak również operatorzy terminali intermodalnych. Dodatkowo w odniesieniu do poszczególnych priorytetów inwestycyjnych wśród beneficjentów wskazać należy również służby ratownicze, a także organy administracji rządowej, podległe im urzędy i jednostki organizacyjne. Grupami docelowymi planowanego wsparcia będą użytkownicy indywidualni i przedsiębiorcy korzystający z dofinansowanej środkami UE infrastruktury w sieci TEN-T.

Środki przeznaczone na realizację powyższych założeń stanowią lwią część budżetu całego programu. Na realizację założeń Priorytet III przeznaczono bowiem 9 532,4 mln euro.

Priorytet IV. INFRASTRUKTURA DROGOWA DLA MIAST

W zakresie osi IV planowane są działania w zakresie zwiększenia dostępności miast w sieci TEN-T, jak również zmniejszenia natężenia drogowego w ich obrębie. Cele priorytetu realizowane będą poprzez wsparcie budowy infrastruktury drogowej umożliwiającej realizację głównego celu osi czyli zmniejszenia natężenia ruchu samochodowego w przestrzeni miejskiej m.in. poprzez realizację inwestycji w zakresie budowy obwodnic miast, jak również tras wylotowych.

Beneficjentami realizowanych projektów będą zarządcy dróg jak również jednostki samorządu terytorialnego miast na prawach powiatu, w tym miast stanowiących węzły miejskie sieci bazowej TEN-T.

Grupami docelowymi wsparcia będą użytkownicy indywidualni i przedsiębiorcy korzystający z infrastruktury transportowej w sieci TEN-T, której budowa zostanie dofinansowana ze środków UE.

Na realizację przyjętych działań przeznaczono 2 970,3 mln euro.

Priorytet V. ROZWÓJ TRANSPORTU KOLEJOWEGO W POLCE

W ramach priorytetu V planowane jest podjęcie działań mających na celu poprawę stanu połączeń kolejowych w Polsce, w szczególności na linach łączących jej główne miasta. Połączenie pomiędzy poszczególnymi miastami ma zostać uzupełnione działaniami w zakresie poprawy stanu infrastruktury oraz jej rozwoju w ośrodkach miejskich. Szczególne znaczenie dla realizacji przyjętych założeń ma również położenie nacisku na poprawę stanu sieci platform multimodalnych w ramach sieci TEN-T.

W grupie beneficjentów osi V znajdą się zarządcy infrastruktury kolejowej, w tym również dworcowej oraz przedsiębiorstwa kolejowe przewozów pasażerskich i towarowych. Grono beneficjentów uzupełnią również tzw. ROSCO (ang. rolling stock leasing companies), czyli spółki powołane specjalnie celem prowadzenia działalności polegającej na leasingu taboru kolejowego, samorządy terytorialne oraz właściwe służby ratownicze. Grupę docelową wsparcia tworzą natomiast użytkownicy indywidualni i przedsiębiorcy będący eksploratorami dofinansowanej środkami UE infrastruktury transportowej w sieci TEN-T.

Budżet priorytetu V wynosi 5 009,7 mln euro.

Priorytet VI. ROZWÓJ NISKOEMISYJNEGO TRANSPORTU ZBIOROWEGO W MIASTACH

W zakresie priorytetu VI, planowane jest podjęcie działań nastawionych na wzrost wykorzystania niskoemisyjnego transportu miejskiego w celu zrównoważenia mobilności miejskiej. Postawiony cel ma zostać osiągnięty poprzez rozbudowę infrastruktury i taboru publicznego transportu zbiorowego w miastach i obejmujących ich funkcjonowanie obszarach.

Beneficjentami osi VI będą jednostki samorządu terytorialnego, natomiast grupę docelową wsparcia tworzą wszyscy użytkownicy infrastruktury miejskiej zrealizowanej w oparciu o środki europejskiej.

Na realizację zamierzonego celu ustanowiono budżet w wysokości 2 349,2 mln euro.

Priorytet VII. POPRAWA BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO

Celem priorytetu VII jest poprawa stanu infrastruktury bezpieczeństwa energetycznego kraju. Postawiony cel ma zostać osiągnięty poprzez realizację inwestycji m.in. w zakresie rozwoju inteligentnych systemów dystrybucji, magazynowania i przesyłu gazu ziemnego i energii elektrycznej, jak również budowy i przebudowy magazynów gazu ziemnego. Dodatkowo, w ramach priorytetu, zaplanowano środki w zakresie przebudowy terminala LNG.

Głównym beneficjentem w ramach osi priorytetowej będą przedsiębiorstwa energetyczne.

Na planowane działania przewidziano 1 mld euro.

Priorytet VIII. OCHRONA DZIEDZICTWA KULTUROWEGO I ROZWÓJ ZASOBÓW KULTURY

Priorytet VIII ma szczególne znaczenie dla rozwoju oraz podtrzymania dziedzictwa kulturowego Polski. Celem priorytetu jest zwiększenie dostępności infrastruktury kultury i dziedzictwa kulturowego, jak również wzrost kompetencji kulturowych społeczeństwa. Postawione przed priorytetem VIII cele uznane zostały jako ważny element dopełniający konkurencyjność gospodarki. Planowane działania obejmują w szczególności daleko idące inwestycje w ochronę i rozwój dziedzictwa kulturowego oraz zasobów kultury np. instytucji kultury oraz szkół artystycznych.

Grupę beneficjentów w ramach priorytetu VIII tworzyć będą wszelkie podmioty zaangażowane w działania mające na celu ochronę dziedzictwa oraz rozwoju kultury, w tym m.in. instytucje kultury, archiwa państwowe, jednostki samorządu terytorialnego, szkoły i uczelnie artystyczne prowadzone i nadzorowane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Grupę docelową wsparcia tworzyć będą mieszkańcy całej Polski oraz turyści.

Na planowane działania przeznaczono 467,3 mln euro.

Priorytet IX. WZMOCNIENIE STRATEGICZNEJ INFRASTRUKTURY OCHRONY ZDROWIA

Priorytet IX skupia się na osiągnięciu kilku założeń. Jako pierwszy z obszarów działań należy wskazać wsparcie infrastruktury szpitali ponadregionalnych i współpracujących z nimi jednostek diagnostycznych w zakresie zwalczania chorób związanych z negatywnymi dla zdrowia skutkami prowadzenia aktywnego życia zawodowego.

Kolejny obszar to planowane inwestycje w zakresie poprawy systemu opieki zdrowotnej nad mamą i dzieckiem, jak również w zakresie systemu państwowego ratownictwa medycznego poprzez poprawę jego infrastruktury.

Uzupełnieniem przedstawionych powyżej aktywności inwestycyjnych jest podjęcie działań w zakresie poprawy dostępności infrastruktury ochrony zdrowia dla obywateli, jak również poprawa jej efektywności.

Beneficjentami realizowanych w ramach osi priorytetowej projektów będą podmioty lecznicze właściwe ze względu na priorytet inwestycyjny.

Grupami docelowymi będą natomiast użytkownicy, którzy skorzystają z pomocy w ramach systemu ratownictwa medycznego, jak również osoby korzystające z infrastruktury szpitali ponadregionalnych.
Budżet priorytetu IX oscyluje wokół 468,3 mln euro.

Priorytet X. POMOC TECHNICZNA

Oś priorytetowa pomoc techniczna stanowi pomoc dla jednostek zaangażowanych w proces wdrażania i realizacji założeń postawionych przed Programem Infrastruktura i Środowisko.

Beneficjentami priorytetu X są instytucje pośredniczące Programu, Instytucja Zarządzająca, jak również wyłonione jednostki mające urzeczywistnić założenia Programu.

Środki dostępne na jej realizację wynoszą 330 mln euro.

Źródła:

1. Strona internetowa Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko: http://www.pois.gov.pl/2014_2020/Strony/glowna.aspx#strona=1&zakladka=2 [dostęp: 8.01.2015 r.]

2. Dokument Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014 – 2020 (wersja 1.0, zaakceptowana przez Komisję Europejską decyzją z 16 grudnia 2014 r.): https://www.pois.gov.pl/2014_2020/Documents/POIS_2014-2020_po_negocjacjach_30122014.pdf [dostęp: 8.01.2015 r.]

3. Strona internetowa Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju: http://www.mir.gov.pl/aktualnosci/fundusze_europejskie/Strony/Najwiekszy_program_na_lata_2014_2020_przyjety_przez_KE_18122014.aspx [dostęp: 9.01.2015 r.]

Zostaw odpowiedź

Wraz z treścią komentarza będzie widoczny adres IP, z którego go wysyłasz.

Współpraca
Partnerzy
Polecamy
Analiza UniaEuropejska.org
Encyklopedia
  • Europejski Obszar Gospodarczy (EOG) to porozumienie, na mocy którego utworzono strefę wolnego handlu i Wolny Rynek na terenie państw Unii Europejskiej oraz Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA).
  • Traktat o Unii Europejskiej (TUE) to umowa międzynarodowa, wiążąca obecnie 28 państw europejskich , stanowiąca, obok Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), podstawę prawną dla powstania i funkcjonowania Unii Europejskiej. Artykuł 50 reguluje wystąpienie kraju z UE.
  • Unia Gospodarcza i Walutowa (UGW) to jeden z elementów współpracy w ramach Unii Europejskiej, mający na celu ustanowienie wspólnej waluty – euro, przeniesienie polityki pieniężnej na szczebel wspólnotowy oraz dążenie do jednolitej polityki gospodarczej.
Warto przeczytać