Judyta Szóstakowska 13.10.2012
Słownik
Polityki horyzontalne Unii Europejskiej
fot. sxc.hu

Polityki horyzontalne to priorytetowe kierunki rozwoju społecznego i gospodarczego Unii Europejskiej. Każdy projekt, który ma być realizowany z udziałem funduszy europejskich, jest oceniany w kontekście zgodności z trzema podstawowymi politykami: zrównoważonym rozwojem, równością szans oraz społeczeństwem informacyjnym.

Czego dotyczą poszczególne z nich i jaki mają wpływ na realizowane przez beneficjentów przedsięwzięcia?

 

Zrównoważony rozwój
Unia Europejska stara się dbać o to, by rozwój gospodarczy Europy nie odbywał się kosztem środowiska naturalnego. Zgodnie z założeniami zrównoważonego rozwoju, przy korzystaniu z zasobów naturalnych nie należy kierować się jedynie zaspokajaniem własnych potrzeb, ale też brać pod uwagę przyszłe pokolenia i stan otaczającego środowiska. Polityka zrównoważonego rozwoju UE skupia się m.in. na następujących elementach:

•    budowaniu bardziej konkurencyjnej gospodarki, która będzie korzystać z zasobów w sposób racjonalny i oszczędny;
•    ochronie środowiska poprzez ograniczanie emisji gazów;
•    tworzeniu i upowszechnianiu nowych, przyjaznych dla środowiska technologii;
•    poprawianiu warunków do rozwoju przedsiębiorczości, szczególnie w odniesieniu do mikro, małych i średnich przedsiębiorstw;
•    pomaganiu konsumentom w podejmowaniu świadomych wyborów.

Przekazując środki finansowe w ramach funduszy, UE wymaga, aby przeznaczane były one zgodnie z zasadami, jakie przyświecają polityce zrównoważonego rozwoju. We wniosku o dofinansowanie wnioskodawca, poprzez postawienie znaku X w odpowiedniej rubryce, musi określić, czy jego projekt będzie miał charakter pozytywny, naturalny czy też negatywny w odniesieniu do zrównoważonego rozwoju. Należy od razu zaznaczyć, że projekt niezgodny z politykami horyzontalnymi nie może być finansowany z unijnego budżetu. Wybór odpowiedniej opcji wymaga od wnioskodawcy również stosownego uzasadnienia. W zwięzły i jasny sposób musi on więc opisać, w jaki sposób projekt – zarówno w fazie realizacji, jak i po jej zakończeniu – pozytywnie wpłynie na środowisko lub dlaczego będzie wobec niego neutralny. W sytuacji, gdy do wniosku należy dołączyć raport oddziaływania na środowisko, uzasadnienie takie powinno zawierać najważniejsze jego konkluzje.

Odpowiednie uzasadnienie jest niezwykle ważne, bowiem korzystny wpływ naszego przedsięwzięcia na środowisko może zaowocować dodatkowymi punktami w ocenie merytorycznej – zarówno w przypadku, gdy ochrona środowiska jest jego bezpośrednim celem (np. kampania społeczna promująca segregowanie śmieci, budowa oczyszczalni ścieków) lub gdy jest efektem pośrednim (np. wykorzystanie materiałów szkoleniowych w formie elektronicznej zamiast tradycyjnej papierowej).

Równość szans
Przedsięwzięcia współfinansowane ze środków europejskich powinny być również zgodne z polityką równości szans. Należy więc zadbać, aby na każdym etapie wdrażania danego projektu zapewnić równe traktowanie kobiet i mężczyzn, jak również nie dopuścić do dyskryminacji ze względu na inne niż płeć czynniki, m.in.: wiek, poglądy, pochodzenie, religia czy zdolności fizyczne. Oznacza to, że w projekcie – czy to „twardym” czy „miękkim” – nie można stosować żadnych dodatkowych kryteriów dyskryminacyjnych. W kontekście tej polityki bada się także, czy projekt wykazuje na nią pozytywny, negatywny czy też neutralny wpływ. W uzasadnieniu swojego wyboru należy przedstawić, w jaki sposób projektodawca zapewni równe traktowanie kobiet i mężczyzn, na przykład w dostępie do edukacji, rynku pracy, godzenia życia zawodowego i rodzinnego.

Społeczeństwo informacyjne
Realizacja polityki społeczeństwa informacyjnego polega na upowszechnianiu nowoczesnych technologii informacyjnych w życiu codziennym obywateli, przedsiębiorstw i administracji publicznej. Przykładem projektu, który pozytywnie wpływa na tę politykę, może być szkolenie z wykorzystaniem nowoczesnych technologii czy specjalistycznych oprogramowań. Nie można jednak określić, że projekt wykazuje pozytywny wpływ na realizację polityki społeczeństwa informacyjnego, gdy jedynym elementem jest na przykład zapisanie się na szkolenie drogą internetową.

Polityki horyzontalne nie są w projektach celem samym w sobie. Stanowić mają wartość dodaną do realizowanego przez projektodawcę przedsięwzięcia. Wykazanie pozytywnego wpływu skutkuje przyznaniem wnioskowi dodatkowych punktów. Jeśli chodzi o projekty konkursowe, konkurencja z reguły jest bardzo duża. Co więcej, ze względu na swój przedmiot projekty często są bardzo do siebie podobne. Wpływ danego przedsięwzięcia na polityki horyzontalne może więc okazać się decydującą kwestią. Z tego też względu, już na etapie planowania warto pomyśleć, w jaki sposób może ono realizować politykę zrównoważonego rozwoju, równości szans czy społeczeństwa informacyjnego i zadbać, aby – na ile to możliwe – przyjąć rozwiązania sprzyjające celom tychże polityk. Jednocześnie, należy powstrzymywać się od sztucznego, na siłę wprowadzanego elementu pozytywnego wpływu na polityki horyzontalne, który de facto nie ma z nimi nic do czynienia. Przy ocenie wniosku, nie zostanie to z pewnością odebrane jako element zasługujący na dodatkową punktację.

Źródła:
A. Szymańska, Jak przygotować dobry wniosek czyli jak skutecznie pozyskiwać fundusze unijne, Warszawa 2008.

J. Szymańska, J. Zgierski, Co warto wiedzieć o politykach horyzontalnych w PO KL. Poradnik, Ministerstwo Rozwoju Regionalnego 2010.

J. W. Tkaczyński, M. Świstak, E. Sztorc, Projekty europejskie. Praktyczne aspekty pozyskiwania i rozliczania dotacji unijnych, Warszawa 2011 r.

Generator Wniosków Aplikacyjnych dla Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013. Instrukcja użytkownika, Toruń 2009.

Instrukcja wypełniania Wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podlaskiego na lata 2007-2013 ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
, Białystok 2011.

Zostaw odpowiedź

Wraz z treścią komentarza będzie widoczny adres IP, z którego go wysyłasz.

Współpraca
Partnerzy
Polecamy
Analiza UniaEuropejska.org
Encyklopedia
  • Europejski Obszar Gospodarczy (EOG) to porozumienie, na mocy którego utworzono strefę wolnego handlu i Wolny Rynek na terenie państw Unii Europejskiej oraz Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA).
  • Traktat o Unii Europejskiej (TUE) to umowa międzynarodowa, wiążąca obecnie 28 państw europejskich , stanowiąca, obok Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), podstawę prawną dla powstania i funkcjonowania Unii Europejskiej. Artykuł 50 reguluje wystąpienie kraju z UE.
  • Unia Gospodarcza i Walutowa (UGW) to jeden z elementów współpracy w ramach Unii Europejskiej, mający na celu ustanowienie wspólnej waluty – euro, przeniesienie polityki pieniężnej na szczebel wspólnotowy oraz dążenie do jednolitej polityki gospodarczej.
Warto przeczytać