K
Sandra Sych
23.05.2016
Michał Skorzycki: Skazani na sukces. Mityczne podstawy czeskiej transformacji

Książka jest ciekawą propozycją dla czytelników zainteresowanych historią Czech.

Autor przestawia zagadnienie w oparciu o kontekst socjologiczny i skupia się głównie na omówieniu funkcjonowania czeskiej świadomości zbiorowej. Michał Skorzycki poszukuje znaczenia mitów historycznych oraz ich politycznych odpowiedników. Szczególną uwagę zwraca przy tym na demokratyczne doświadczenia czeskiego społeczeństwa, jego prekursorskie idee i rolę inteligencji w wydarzeniach uznanych za doniosłe.

Książka opisuje przede wszystkim sferę komunikacji politycznej opartą na mitach, które autor traktuje jako część narodowej tożsamości, służącą interpretacji i odróżnieniu się od innych zbiorowości. Skorzycki koncentruje się głównie na przedstawieniu znaczenia mitu dla legitymizacji systemów politycznych oraz w procesie tworzenia nowego porządku. Jak trafnie zauważa autor, wykorzystanie mitu w polityce widoczne jest szczególnie w czasach dużego niepokoju i zwiększonej niepewności. Te właśnie momenty we współczesnej historii Czech stanowią sedno opracowania. Na przykładzie jednej nacji autor przedstawia ogólną tendencję do motywowania przez klasy polityczne proponowanych rozwiązań przez odniesienie do przeszłych precedensów i tradycji. Czesi postrzegani są jako państwo nowoczesne i liberalne, mimo, że nacjonalizm jest tam ważnym budulcem zbiorowej tożsamości. Skorzycki przedstawia kulturową specyfikę nacji czeskiej oraz dwa przeciwstawne sobie współczesne typy postaw widocznych w tym społeczeństwie.

Na wstępie opracowania autor wyjaśnia zawiłości terminologiczne oraz typologiczne, a także podejście czołowych badaczy do omawianego tematu. Książkę Michała Skorzyckiego wyróżnia wyjątkowa perspektywa spojrzenia na mit polityczny i jego odwołania do nowoczesności. Do tej pory badacze wiązali mity ze społeczeństwami pierwotnymi, tradycyjnymi i niedemokratycznymi. Jest więc nowatorskim podejściem analizowanie legitymizacji systemu demokratycznego przez pryzmat mitów. Autor bada ich trzy podstawowe rodzaje: mit przeznaczenia demokratycznego, mit narodu kulturalnego oraz mit powrotu do Europy.

Skorzycki wyszczególnia między innymi mity historyczne dotyczące takich wydarzeń jak wojny husyckie, bitwa na Białej Górze, okres trwania I Republiki Czeskiej, czy Praska Wiosna. Autor prowadzi dogłębną analizę tych mitów odgrywających istotna rolę między innymi podczas Aksamitnej Rewolucji. Ciekawym elementem książki jest analiza przemówień Václava Havla i próba zlokalizowania korzeni i tradycji narodowych związanych z działalnością tego polityka. Autor omawia również symbole osobowe – na przykład postać Alexandra Dubčeka, architektoniczne – Teatr Narodowy, czy uniwersalne znaki, takie jak hymn narodowy i barwy, którym podczas transformacji ustrojowej nadano nowe znaczenia.

Autor w swojej książce stara się zaklasyfikować ważne dla Czechów wydarzenia odbierane przez nich samych jako znaczący wkład w rozwój zachodniej cywilizacji. Opisuje między innymi specyfikę stosunków Czech z Unią Europejską oraz podejście do mniejszości etnicznych. Autor omawia znaczenie i funkcję pojęć obecnych w świadomości zbiorowej Czechów. Analizuje między innymi „demokratyczność”, „europejskość”, „kulturalność” i „męczeńskość”.

Książka może być interesującą lekturą dla bohemistów, socjologów i politologów. Omówienie najnowszej historii Czech w odniesieniu do tradycji i kultury narodowej jest nowatorskim i interdyscyplinarnym zabiegiem, który pozwala spojrzeć na historię i tradycję Czechów z innej perspektywy. Książka „Skazani na sukces. Mityczne podstawy czeskiej transformacji” pozwala również dostrzec różnice między państwami Europy Środkowej a Republiką Czeską, odznaczającą się silnym związkiem z szeroko pojętą zachodnią formacją cywilizacyjną.

Michał Skorzycki jest adiunktem w Katedrze Socjologii Stosowanej oraz prodziekanem Wydziału Nauk Społecznych i Humanistycznych Społecznej Akademii Nauk w Łodzi. Przedmiotem jego zainteresowań jest zjawisko więzi narodowej oraz jej przeobrażenia wywołane przez globalizację i regionalne procesy integracyjne. Michał Skorzycki prowadzi badania poświęcone wpływom mitologii politycznych na działalność publiczną oraz analizy dotyczące różnych aspektów polityki zewnętrznej UE.

 

Michał Skorzycki „Skazani na sukces. Mityczne podstawy czeskiej transformacji”, Difin, Warszawa 2015, liczba stron: 294.


Portal UniaEuropejska.org jest platformą swobodnej wymiany opinii dziennikarzy oraz czytelników. Poglądy wyrażone w komentarzach i felietonach są poglądami ich autorów. Osoby mające odrębne zdanie na temat poruszanej problematyki zachęcamy do rzetelnej polemiki na łamach portalu.

Zostaw odpowiedź

Wraz z treścią komentarza będzie widoczny adres IP, z którego go wysyłasz.

Encyklopedia
  • Europejski Obszar Gospodarczy (EOG) to porozumienie, na mocy którego utworzono strefę wolnego handlu i Wolny Rynek na terenie państw Unii Europejskiej oraz Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA).
  • Traktat o Unii Europejskiej (TUE) to umowa międzynarodowa, wiążąca obecnie 28 państw europejskich , stanowiąca, obok Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), podstawę prawną dla powstania i funkcjonowania Unii Europejskiej. Artykuł 50 reguluje wystąpienie kraju z UE.
  • Unia Gospodarcza i Walutowa (UGW) to jeden z elementów współpracy w ramach Unii Europejskiej, mający na celu ustanowienie wspólnej waluty – euro, przeniesienie polityki pieniężnej na szczebel wspólnotowy oraz dążenie do jednolitej polityki gospodarczej.
Warto przeczytać
Współpraca
Partnerzy