Aneta Witwicka 04.01.2011
Gospodarka i Finanse
Jak euro zastąpiło koronę estońską
Eesti Pank

1 stycznia 2011 roku Estonia dołączyła do strefy euro jako 17. państwo członkowskie posługujące się wspólną walutą. Dzięki wcześniejszym przygotowaniom do wymiany waluty, operacja przebiegła sprawnie i bez zakłóceń.

Wymianę korony estońskiej na euro przeprowadzono według scenariusza tzw. wielkiego wybuchu (ang. big bang), co oznacza, że w ciągu jednego dnia (tzw. €-day) dokonano zamiany walut. Przez 14 dni trwać będzie okres podwójnego obiegu, po czym od 15 stycznia 2011 jedynym prawnym środkiem płatniczym będzie euro. W tym czasie w Estonii płacić można koroną, jednak reszta wydawana jest w euro. Do końca grudnia 2011 r. Estończycy będą mogli nieodpłatnie wymieniać banknoty i monety w bankach komercyjnych. Od 1 stycznia 2012 r. wymianę banknotów i monet będzie kontynuował już wyłącznie estoński bank centralny (Eesti Pank). Do końca czerwca 2011 r. wszystkie sklepy zobowiązane są do przedstawiania cen zarówno w euro jaki i w koronie estońskiej, aby umożliwić Estończykom przyzwyczajenie się do nowych wartości towarów. Zgodnie z decyzją Rady UE z dnia 13 lipca 2010 r. dotyczącą wprowadzenia euro w Estonii, kurs wymiany walut wyniósł 1 euro = 15.6466 koron.

Jak zwykle przy wykonywaniu operacji na tak dużą skalę, istniało ryzyko, że w ciągu pierwszych dni lub tygodni w kraju wystąpią utrudnienia w systemie płatności gotówkowych. Obawy budziło również ryzyko zaistnienia tzw. efektu cappuccino, który miał miejsce w 2002 roku w niektórych krajach (np. we Włoszech), które wprowadziły euro i polegał na podniesieniu cen towarów o niskiej cenie jednostkowej i często kupowanych. Władze estońskie oraz EBC skorzystały jednak z doświadczenia krajów, które wprowadziły już wcześniej euro i zawczasu dokładnie zaplanowały operację wymiany. 

Ceny w Estonii obowiązkowo przedstawiane były w sklepach w obu walutach już od 1 lipca 2010 roku. Od 15 września centralny bank Estonii dystrybuował wśród banków komercyjnych monety euro, zaś od 15 listopada – również banknoty, które za pośrednictwem banków od 1 grudnia trafiały również do firm. Do końca 2010 roku, 10,5 miliona banknotów oraz 85,5 miliona monet euro zostało wprowadzonych do obiegu. W listopadzie EBC wraz z centralnym bankiem Estonii rozesłały do mieszkańców Estonii materiały informacyjne odnośnie operacji wymiany waluty.  Od 1 grudnia Estończycy bezpłatnie wymieniać mogli banknoty koron na euro w oddziałach banków komercyjnych, zaś podatki i wszelkie opłaty na rzecz budżetu państwa po przeliczeniu na euro zaokrąglone zostały na korzyść podatników, co miało dać dobry przykład sektorowi prywatnemu. Komisja ds. Ochrony Konsumentów pilnie śledzi proces przeliczania cen na euro, tak aby nie dopuścić do ich zawyżania.

Od dnia 1 stycznia 2011 wszystkie bankomaty w Estonii wypłacały jedynie banknoty euro, również płatności bezgotówkowe wykonywane były wyłącznie w nowej walucie. W grudniu 2010 r. bank centralny Estonii ostrzegał obywateli o możliwych problemach, które pojawić się mogą w trakcie przejścia na euro – m.in. o potencjalnych problemach z płatnością kartą, wypłacaniem pieniędzy z bankomatów czy też korzystaniem z usług bankowości internetowej. Okazało się jednak, że obawy były nieuzasadnione. Wypłaty z bankomatów i płatności kartą w euro możliwe były już kilka minut po północy, jedynie bank Sampo Pank wstrzymał wypłaty ze swoich bankomatów do godziny 8 rano w dniu 1 stycznia 2011. Banki internetowe wznowiły swoje usługi już około 4 rano.  

Wzór estońskich monet euro znany był już od 6 lat. Strona „europejska” monet standardowo przedstawia mapę Unii Europejskiej sprzed rozszerzenia w 2004 roku lub schematyczną mapę Europy (dla monet wybitych po 1 stycznia 2007 roku). Wzór strony „narodowej” rozstrzygnięty został w konkursie ogłoszonym w czerwcu 2004 roku. Spośród 134 zgłoszonych prac konkursowych, wyłoniono 10 najlepszych projektów. Następnie wypowiedzieli się sami Estończycy, którzy mieli tydzień na oddanie głosu w telefonicznym głosowaniu. Łącznie oddano 45 453 głosów, po czym ostateczną decyzje podjęto oficjalnie w listopadzie 2004 roku. Zwyciężył projekt artysty Lembit Lõhmus, który przedstawia zarys mapy Estonii warz z napisem “Eesti” (nazwa kraju w języku estońskim).

Już w 2005 roku konkurs na wybicie estońskich monet euro wygrała mennica Finlandii (wybite zostały one dopiero po podjęciu przez Radę UE decyzji o przestąpieni Estonii do strefy euro). Banknoty wydrukowane zostały w ramach systemu ESBC, zaś koszt wybicia monet oraz wydruku banknotów poniósł Eesti Pank.

Wraz z wprowadzeniem euro bank centralny Estonii stał się członkiem Eurosystemu obejmującego EBC oraz, od 2011 roku, 17 banków centralnych państw członkowskich UE, które mają wspólną walutę. Bank centralny Estonii wpłacił pozostałą część swojego udziału w kapitale EBC i przekazał swój wkład do rezerwowych aktywów walutowych EBC, zgodnie ze Statutem Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego.

 

Źródło: EBC, Eesti Pank (strona Eesti Pank poświęcona wprowadzeniu euro)

 

Przeczytaj również:

Estonia 1 stycznia zgodnie z planem w strefie euro

Estonia 17. krajem strefy euro

Europejski Bank Centralny (EBC)

Zostaw odpowiedź

Wraz z treścią komentarza będzie widoczny adres IP, z którego go wysyłasz.

Współpraca
Partnerzy
Polecamy
Analiza UniaEuropejska.org
Encyklopedia
  • Europejski Obszar Gospodarczy (EOG) to porozumienie, na mocy którego utworzono strefę wolnego handlu i Wolny Rynek na terenie państw Unii Europejskiej oraz Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA).
  • Traktat o Unii Europejskiej (TUE) to umowa międzynarodowa, wiążąca obecnie 28 państw europejskich , stanowiąca, obok Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), podstawę prawną dla powstania i funkcjonowania Unii Europejskiej. Artykuł 50 reguluje wystąpienie kraju z UE.
  • Unia Gospodarcza i Walutowa (UGW) to jeden z elementów współpracy w ramach Unii Europejskiej, mający na celu ustanowienie wspólnej waluty – euro, przeniesienie polityki pieniężnej na szczebel wspólnotowy oraz dążenie do jednolitej polityki gospodarczej.
Warto przeczytać