Tomasz Betka 31.12.2010
Prezydencja Polski w UE
Istota Prezydencji w UE
prezydencjaue.gov.pl

Przewodnictwo w centrum decyzyjnym Unii

Rada Unii Europejskiej, od wejścia w życie traktatu z Lizbony nazywana ponownie także Radą Ministrów, to główny organ decyzyjny Unii Europejskiej. W jej ramach spotykają się poszczególni ministrowie państw członkowskich, którzy, w zależności od tematu dyskusji, spotykają się w zróżnicowanym składzie osobowym – na każdym posiedzeniu kraj jest zatem reprezentowany przez ministra odpowiedzialnego za konkretną dziedzinę, na przykład sprawy zagraniczne, gospodarka, finanse, polityka społeczna czy wymiar sprawiedliwości.

Rada koordynuje unijną politykę i ma decydujące znaczenie w rozstrzyganiu najważniejszych kwestii w Unii Europejskiej. Właśnie Rada Ministrów uchwala – na ogół wspólnie z Parlamentem Europejskim – wspólnotowe akty prawne, koordynuje ogólną politykę gospodarczą Unii, decyduje – na podstawie ogólnych wytycznych Rady Europejskiej – o wspólnej polityce zagranicznej i bezpieczeństwa Unii, koordynuje działania w zakresie polityki policyjnej, sądowej i w sprawach karnych, a także zawiera w imieniu Unii umowy międzynarodowe pomiędzy tą organizacją a innymi krajami lub organizacjami międzynarodowymi. Również Rada współdecyduje, razem z PE, o unijnym budżecie.

 Od początku istnienia Wspólnot Europejskich, wiele kontrowersji wywoływał sposób podejmowania decyzji w Radzie UE. Z uwagi na wagę tej instytucji, często spierano się, w jakich przypadkach wymagana jest zwykła większość głosów, kiedy trzeba głosować większością kwalifikowaną, a kiedy konieczna jest jednomyślność. O zachowanie podziału głosów w Radzie, który został wypracowany na szczycie w Nicei, bardzo aktywnie zabiegała na przykład Polska. Ogólna tendencja jest bowiem taka, że w coraz większym stopniu odchodzi się od procedury jednomyślności, choć mimo wszytko, nadal większość decyzji podejmowana jest właśnie w ten sposób. Duże zmiany w sposobie głosowania w Radzie wprowadził Traktat Lizboński, a od listopada 2014 r. system głosów ważonych zostanie zastąpiony tzw. systemem podwójnej większości (w przypadku głosowania wniosku zgłoszonego przez Komisję Europejską lub wysokiego przedstawiciela Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa – 55 proc. państw członkowskich – jednak nie mniej niż 15 – reprezentujących co najmniej 65 proc. ludności; do końca marca 2017 r. każdy z członków Rady może natomiast zażądać, aby podczas głosowania zastosowano poprzedni system – większości kwalifikowanej).

 

 

Reprezentacja Europy

Powyższe wprowadzenie pokazuje, jak istotna jest instytucja, w której nasz kraj będzie sprawował prezydencję od lipca 2011 r. Przez pół roku właśnie Polska będzie najważniejszym krajem w Unii i uzyska realny wpływ na styl, a co ważniejsze, na skuteczność polityki Unii Europejskiej. Przygotowanie i sprawowanie Prezydencji w Radzie UE wiąże się z koordynacją tysięcy spotkań, zarówno tych formalnych jak i mniej oficjalnych – w celu wymiany poglądów w sprawach długoterminowych – w tym także spotkań na najwyższym szczeblu. Najważniejszym zadaniem Prezydencji jest wypracowywanie porozumień pomiędzy państwami członkowskimi, zwłaszcza, gdy poruszane kwestie wywołują kontrowersje i obawy w niektórych krajach.

 

Prezydencja reprezentuje również Radę wobec instytucji UE, w szczególności wobec Komisji Europejskiej i Parlamentu. Państwo sprawujące prezydencję przewodniczy również posiedzeniom roboczym Rady i informuje o swoich działaniach pozostałe instytucje Unii. Natomiast, z uwagi na utworzenie, zgodnie z zapisami traktatu lizbońskiego. stanowiska wysokiego przedstawiciela ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, dotychczasowe kompetencje Prezydencji w zakresie polityki zewnętrznej zostały nieco ograniczone.

 

Warto podkreślić, że aby państwo sprawujące Prezydencję mogło skutecznie zrealizować cele swojego przewodnictwa, wprowadzono nieformalną instytucję „prezydenckiego trio”, a więc koncepcję prezydencji grupowej. Polega ona na tym, że trzy kraje sprawujące po sobie przewodnictwo koordynowałyby między sobą główne cele, jakie chciałyby zrealizować w dłuższym, półtorarocznym okresie trzech następujących po sobie prezydencji. Skuteczną realizację tej koncepcji zapewnić ma też założenie, że każde trio składa się z państwa dużego i państw mniejszych oraz to, że w każdej trójce będą kraje starej i nowej Unii. Nowy porządek sprawowania Prezydencji ustalono 1 stycznia 2007 r. Obejmuje on 27 państw członkowskich i jest określony do połowy 2020 r.

 

Polska będzie pierwszym i największym państwem „naszego” tria, w skład którego wejdą także Dania i Cypr. Współpraca z tymi krajami została rozpoczęta już w 2008, a jest także prowadzona na bieżąco na poziomie ministrów spraw zagranicznych i koordynatorów ds. przygotowań do sprawowania przewodnictwa. Trójstronna współpraca Polski, Danii Cypru będzie się rozwijała także na szczeblu zainteresowanych ministerstw, urzędów, a nawet instytucji. Wszystko po to, aby zapewnić długofalowość działań „trójki” i zwiększyć szansę na realizację założonych celów. Wydaje się naturalne, że Polska, jako największe i rozpoczynające „trio” państwo, powinna być motorem tej współpracy i nadawać jej pozytywny impuls.

Zostaw odpowiedź

Wraz z treścią komentarza będzie widoczny adres IP, z którego go wysyłasz.

Współpraca
Partnerzy
Polecamy
Analiza UniaEuropejska.org
Encyklopedia
  • Europejski Obszar Gospodarczy (EOG) to porozumienie, na mocy którego utworzono strefę wolnego handlu i Wolny Rynek na terenie państw Unii Europejskiej oraz Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA).
  • Traktat o Unii Europejskiej (TUE) to umowa międzynarodowa, wiążąca obecnie 28 państw europejskich , stanowiąca, obok Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), podstawę prawną dla powstania i funkcjonowania Unii Europejskiej. Artykuł 50 reguluje wystąpienie kraju z UE.
  • Unia Gospodarcza i Walutowa (UGW) to jeden z elementów współpracy w ramach Unii Europejskiej, mający na celu ustanowienie wspólnej waluty – euro, przeniesienie polityki pieniężnej na szczebel wspólnotowy oraz dążenie do jednolitej polityki gospodarczej.
Warto przeczytać