K
Joanna Grams
07.01.2016
Helena Tendera-Właszczuk (red.): Nowe państwa członkowskie w Unii Europejskiej. Diagnoza i perspektywy

Książka ta jest godna polecenia przede wszystkim osobom, które są zainteresowane tym, w jaki sposób akcesja do Unii Europejskiej wpłynęła na rozwój państw Europy Środkowo-Wschodniej.

11 lat członkostwa dziesięciu krajów Europy Środkowo-Wschodniej w Unii Europejskiej oraz 8 lat członkostwa Rumunii i Bułgarii to czas wielu zmian w tychże krajach, a także w samej Unii. Musiała się ona zmierzyć z licznymi wyzwaniami związanymi nie tylko z największym w jej historii rozszerzeniem, ale także z kryzysem gospodarczym czy problemami w strefie euro.

Książka “Nowe państwa członkowskie w Unii Europejskiej. Diagnoza i perspektywy” to zbiór artykułów, które zostały wydane pod redakcją naukową Heleny Tendery-Właszczuk. Jako cel swoich badań autorzy podjęli “analizę i diagnozę nowych krajów członkowskich z Europy Środkowo-Wschodniej w Unii Europejskiej”. Publikacja została podzielona na trzy części, które koncentrują się na wymiarze ekonomiczno-społecznym członkostwa w Unii Europejskiej, rozwoju strefy euro oraz realizacji jednolitego rynku wewnętrznego w nowych państwach członkowskich.

Pierwsza część składa się z pięciu rozdziałów, w których przeanalizowano sytuację na rynku pracy, migracje zagraniczne, zagrożenie ubóstwem i wykluczeniem oraz wpływ realizacji polityki spójności w nowych państwach członkowskich Unii Europejskiej.

W rozdziale pierwszym porównano warunki akcesji nowych państw członkowskich poprzez analizę ilości oraz długości uzyskanych okresów przejściowych, co miało stanowić o długości dystansu dzielącego państwo wobec dotychczasowych krajów członkowskich Unii Europejskiej.

Z kolei Michał Szymański i Helena Tendera-Właszczuk w rozdziale drugim dokonali analizy koncepcji państwa dobrobytu w państwach Europy Środkowo-Wschodniej. Zarówno państwa UE-15, jak i UE-13 zaklasyfikowano do jednego z modeli państwa dobrobytu (model nordycki, anglosaski, śródziemnomorski, kontynentalny), a następnie wnikliwie przeanalizowano realizację założeń tychże koncepcji w państwach członkowskich Unii Europejskiej. Wzięto pod uwagę wysokość PKB per capita, wartość wskaźnika rozwoju społecznego, środek Giniego, poziom bezrobocia w kraju, poziom wydatków publicznych.

W kolejnych dwóch rozdziałach rozważono, czy i w jaki sposób wejście do Unii Europejskiej wpłynęło na sytuację na rynku pracy i migracje zagraniczne, a także przedstawiono aspekty teoretyczne oraz prawne związane z klasyfikacją osoby jako zagrożonej ubóstwem lub wykluczeniem. Na podstawie zebranych danych empirycznych dokonana została analiza tego problemu zarówno w nowych, jak i starych państwach członkowskich Unii Europejskiej.

Rozdział piąty poświęcony analizie efektów realizowania polityki spójności w państwach Europy Środkowo-Wschodniej, które wstąpiły do UE. Wsparcie finansowe, które udzielone zostało tym krajom przyczyniło się do zwiększenia ich konwergencji społecznej i gospodarczej. Ukazuje to wagę środków unijnych, szczególnie tych przyznawanych państwom, które wstąpiły do UE w latach 2004, 2007 oraz 2013, dzięki którym następuje w nich wzrost ekonomiczny oraz przybliżają się one do regionów państw UE-15.

Część druga książki poświęcona jest analizie rozwoju strefy euro. Państwa Europy Środkowo-Wschodniej, wstępując do Unii Europejskiej przyjęły cały jej dorobek prawny oraz przystąpiły do unii gospodarczo-walutowej. To zakłada, iż w przyszłości kraje te przyjmą wspólną walutę jaką jest euro, po uprzednim spełnieniu warunków konwergencji. Sprawdzono, w jakim stopniu unia walutowa jest realizowana w nowych państwach członkowskich Unii Europejskiej oraz przedstawiono, w jaki sposób się to odbyło w krajach, gdzie w minionych latach dokonano zmiany waluty krajowej na euro, tj. w Słowenii, Słowacji, Estonii, Łotwie, Litwie oraz na Malcie i Cyprze. Autor rozdziału siódmego podjął próbę odpowiedzi na pytanie czy strefa euro jest optymalnym obszarem walutowym.

Trzecia część publikacji koncentruje się na wybranych aspektach realizacji jednolitego rynku wewnętrznego w nowych państwach członkowskich UE. W pierwszych dwóch rozdziałach wchodzących w skład tej części można znaleźć ewaluację przyczyn i konsekwencji nierównowagi na rachunkach obrotów bieżących w latach 2000-2012 w państwach Unii Europejskiej oraz analizę rynków kapitałowych w państwach, które wstąpiły do UE w 2004 roku. W rozdziale dziesiątym zbadane zostały cele polityki energetycznej Unii Europejskiej, które zawarto w dokumentach unijnych. Pod uwagę wzięto sześć wskaźników takich jak: produkcja energii pierwotnej, import paliw kopalnych, zależność energetyczna państwa, energochłonność gospodarki, emisja gazów cieplarnianych, a także udział energii z odnawialnych źródeł w końcowym zużyciu energii, co pokazało duże zróżnicowanie w sektorze energetyki wśród państw Europy Środkowo-Wschodniej.

Warto wspomnieć o atutach tej publikacji. Duża ilość tabel oraz wykresów zawartych w artykułach pomaga w zrozumieniu tekstu oraz zachęca do dodatkowej analizy we własnym zakresie. Badania zostały przeprowadzone w sposób dokładny, a czytelnik ma okazję zapoznać się z aktualnymi danymi, uwzględniającymi bieżącą sytuację po okresie kryzysu gospodarczego. Lektura tej publikacji pozwala na uzyskanie wielu informacji związanych z funkcjonowaniem państw Europy Środkowo-Wschodniej w strukturach Unii Europejskiej, w szczególni mając na uwadze kwestie ekonomiczno-społeczne, strefę euro oraz realizacje jednolitego rynku wewnętrznego.

Książka ta jest godna polecenia przede wszystkim osobom, które są zainteresowane tym, w jaki sposób akcesja do Unii Europejskiej wpłynęła na rozwój państw Europy Środkowo-Wschodniej. Warto ją polecić również osobom, które są zainteresowane realizacją polityki europejskiej w nowych krajach członkowskich UE.

 

Helena Tendera-Właszczuk (red.) „Nowe państwa członkowskie w Unii Europejskiej. Diagnoza i perspektywy”, Difin, Warszawa 2015, liczba stron 277.

 


Portal UniaEuropejska.org jest platformą swobodnej wymiany opinii dziennikarzy oraz czytelników. Poglądy wyrażone w  komentarzach i felietonach są poglądami ich autorów. Osoby mające odrębne zdanie na temat poruszanej problematyki zachęcamy do rzetelnej polemiki na łamach portalu.

Zostaw odpowiedź

Wraz z treścią komentarza będzie widoczny adres IP, z którego go wysyłasz.

Encyklopedia
  • Europejski Obszar Gospodarczy (EOG) to porozumienie, na mocy którego utworzono strefę wolnego handlu i Wolny Rynek na terenie państw Unii Europejskiej oraz Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA).
  • Traktat o Unii Europejskiej (TUE) to umowa międzynarodowa, wiążąca obecnie 28 państw europejskich , stanowiąca, obok Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), podstawę prawną dla powstania i funkcjonowania Unii Europejskiej. Artykuł 50 reguluje wystąpienie kraju z UE.
  • Unia Gospodarcza i Walutowa (UGW) to jeden z elementów współpracy w ramach Unii Europejskiej, mający na celu ustanowienie wspólnej waluty – euro, przeniesienie polityki pieniężnej na szczebel wspólnotowy oraz dążenie do jednolitej polityki gospodarczej.
Warto przeczytać
Współpraca
Partnerzy