Tamara Barriga 12.05.2011
Obywatel w UE
Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich
Nikiforos Diamandouros - Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich, fot. ec.europa.eu

Geneza
Rzecznik Praw Obywatelskich Unii Europejskiej to jedna z najmłodszych unijnych instytucji – powołano go na podstawie traktatu z Maastricht. Pierwsza propozycja utworzenia urzędu RPO w ramach UE wyszła w latach 70. od Brytyjczyków. Podczas prac nad Traktatem o Unii Europejskiej o wprowadzenie instytucji RPO najaktywniej walczyły Hiszpania i Dania. Przez pierwsze dwa lata od wejścia w życie traktatu nie udało się uchwalić przepisów wykonawczych dotyczących działalności Rzecznika. Odpowiednie regulacje przyjęto ostatecznie w 1995 roku i wtedy też powołano pierwszego RPO, którym został Fin Jacob Söderman. Obecnie Europejskim Rzecznikiem Praw Obywatelskich jest Nikiforos Diamandouros z Grecji, który sprawuje swój urząd od 1 kwietnia 2003 roku.

Powołanie RPO
Wyboru Rzecznika Praw Obywatelskich dokonuje się po każdych wyborach do Parlamentu Europejskiego na 5 letnią kadencję.

RPO może być każdy obywatel kraju członkowskiego UE, który:
* ma pełnię praw obywatelskich,
* zapewnia gwarancję niezależności,
* posiada niezbędne kompetencje (ale żaden dokument nie reguluje ich szczegółowo).

Wybór następuje poprzez 4 – etapowe postępowanie. Etap pierwszy polega na zgłoszeniu kandydatur, po wezwaniu do tej czynności przez Przewodniczącego PE. Wniosek zgłaszający czyjąś kandydaturę musi być poparty przez minimum 40 deputowanych (z co najmniej 2 państw), przy czym każdy może poprzeć tylko jednego kandydata.

Etap drugi to przesłuchanie kandydatów, które może się odbyć (ale nie jest obligatoryjne) i jest otwarte dla wszystkich zainteresowanych sprawą wyboru RPO.

Trzeci etap polega na tajnym głosowaniu nad poszczególnymi kandydaturami, które odczytuje się w kolejności alfabetycznej. Na sali powinno być obecnych przynajmniej ½ deputowanych. Do wyboru określonej kandydatury wystarczy ponad połowa głosów, a jeśli nikt takiej nie uzyska odbywa się wtedy II tura, w której ponownie poddawane są pod głosowanie wszystkie kandydatury. Jeśli i II tura nie przyniesie rozwiązania, zarządza się III turę, w której biorą udział tylko dwaj kandydaci z największą liczbą głosów uzyskaną w II turze. Ciekawym przepisem jest ten mówiący o tym, że w razie równej liczby głosów kandydatów wygrywa ten, który jest starszy wiekiem.

Natomiast etap czwarty to zaprzysiężenie nowego RPO, które odbywa się przed Trybunałem Sprawiedliwości.

Zadania i działalność

Rzecznik i jego aktywność są powiązane z Parlamentem Europejskim. Wynika to z faktu, że przepisy dotyczące jego pracy są umieszczone w części przepisów dotyczących Parlamentu Europejskiego. To właśnie PE powołuje i odwołuje RPO, a także zapewnia mu administracyjną obsługę. Niekiedy RPO przedstawiany jest jako instytucja pomocnicza Parlamentu Europejskiego.

RPO to organ, którego głównym zadaniem jest czuwanie nad jakością administracji wspólnotowej. Nie jest to jednak jego jedyne zadanie. Ważna jest również jego rola we wzmacnianiu relacji między obywatelami UE a jej organami, tworzeniu standardów dobrej administracji, naprawiania jej błędów, a także podejmowanie interwencji wobec organów unijnych.

Działalność na rzecz ochrony praw obywateli ma 2 wymiary:
* indywidualny – interwencje w konkretnych sprawach,
* generalny – kontrola unijnych organów.

Natomiast do zakresu kompetencji RPO nie należy prowadzenie postępowania w sprawie skarg złożonych na krajowe, regionalne lub lokalne władze (nawet jeśli skargi te dotyczą spraw związanych z UE), działań krajowych sądów lub krajowych rzeczników praw obywatelskich czy skarg wniesionych przeciwko firmom lub osobom fizycznym.

RPO to organ jednoosobowy, który ma do swojej dyspozycji ok. 30-osobowy Sekretariat. Posiada także 2 biura – w Brukseli i w Strasburgu.
RPO przygotowuje raporty roczne, w których ocenia administrację unijną i przede wszystkim rozpatruje skargi obywateli państw członkowskich, które mogą być składane wobec instytucji i organów UE, z wyjątkiem Trybunału Sprawiedliwości i Sądu Pierwszej Instancji. Prócz rocznych raportów istnieją również raporty specjalne, ale są one składane tylko w najważniejszych sprawach.

Instrumentami działalności RPO są także jego odpowiednicy w krajach UE, wydawane broszury i strona internetowa.

Kto może składać skargi?
Skargi może składać każdy obywatel UE lub każda osoba fizyczna i prawna mająca miejsce zamieszkania lub statutową siedzibę w jednym z państw członkowskich UE. Złożenie skargi jest darmowe i nie musi być dokonywane pośrednio przez prawnika, skargę można wysłać faksem lub przez Internet.

Skargę RPO przyjmie, jeśli spełni ona następujące warunki:
* nie będzie anonimowa,
* wnioskodawca precyzyjnie opisze przedmiot skargi (złe administrowanie – np. dyskryminacja, nadużycia władzy, brak odpowiedzi, zbędna zwłoka),
* wpłynie najpóźniej dwa lata od zaistniałej sytuacji,
* przed jej złożeniem wyczerpana zostanie cała droga administracyjna przepisów wewnętrznych danego państwa,
* nie może być przedmiotem aktualnej rozprawy.

Warto podkreślić, że skarga może być złożona w każdym z języków urzędowych UE, a język skargi staje się językiem całego postępowania. Jest to znaczne ułatwienie dla obywateli i pozwala na zbliżenie instytucji RPO do potrzeb obywateli.

Liczba skarg do RPO stale rośnie, a więc zwiększa się też jego wiarygodność oraz wiedza obywateli UE na temat swoich praw. Niestety większość skarg nie doczekała się interwencji, ze względu na błędy proceduralne powstałe już na etapie formułowania skargi. Co więcej, bardzo duży odsetek spraw jest przez Rzecznika zamykany z powodu niestwierdzenia uchybień administracyjnych.

Źródła:
1. K. Cholawo – Sosnowska, K. Karbowska, A. Wnukowska, Instytucje Unii Europejskiej, Warszawa 2005.
2. www.ombudsman.europa.eu

Zostaw odpowiedź

Wraz z treścią komentarza będzie widoczny adres IP, z którego go wysyłasz.

2 komentarze(y) do “Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich

  1. Tomasz Chruszczyk

    moja żona była pielęgniarką w Polsce i miała przyznaną CHOROBĘ ZAWODOWĄ i walczyła w sądach Polskich 29 lat o rentę i miała 25 % utraty na zdrowiu nie dożyła sprawiedliwości w Polskiej skorumpowanej zmarła 17.4. 2015 w Belfaście obcy kraj a miała tu zasiłki i opiekę choć tu nie pracowała a zdrowie straciła w SZPITALU W POLSCE nie dali na pochówek żony ani odszkodowanie po śmierci z CHOROBĄ ZAWODOWĄ które się należy ,lekarze w Warszawie pisały opinię dla sądu nie widziały żony nie badały uzdrawiały na tamten świat a do tego Sędzina nie rozpatrywała choroby zawodowej to SKANDAL I KUPĘ LAT BRAŁY PIENIĄDZE NIE SŁUSZNIE –POWINNI ZWRÓCIĆ I LEK. TEŻ !!!!

  2. ANNA

    W 2012 r w Tyskim szpitalu wojewódzkim lekarze popełnili błąd na mojej osobie .Po zabiegu i wyciągnięciu nici chirurgicznych dostałam Masywnego Zatoru Tetnicy Płucnej i Zakrzepicy Żył Głębokich Kończyn Dolnych Zycie uratowali mi lekarze w Katowicach-Ligocie Od tamtej pory jestem na lekach i już dożywotnio , a mój stan ciągle się pogarsza Leki które biore to ACENOCUMAROL który bardzo osłabia serce Szpitalem Tyskim zarządzała spółka MEGREZ jest to spółka której właścicielami są najwyższe władze woj. śląskiego -marszałek województwa ,prezydent Katowic i inni bogacze na stanowiskach Przez ich błąd straciłam prace i nie mam renty nie mam za co żyć pomaga mi MOPS Złożyłam pozew do sądu w Katowicach ale niestety sąd orzekł ze to wina mego organizmu Lekarze nie zgodzili się z ta decyzją i zrobili badania genetyczne które wykazały że powodem powstania Zatoru Płucnego i Zakrzepicy Żył głębokich jest błąd lekarzy z Tyskiego Szpitala woj. a w dalszej części spółki MEGREZ Nie mogę dostać renty bo wtedy by wyszło że przez MEGREZ straciłam zdrowie Żaden adwokat nie chciał się podjąć mojej obrony bo twierdzili że musieli by się wyprowadzić ze śląska a może nawet z polski Poszłam po porade do adwokata a on powiedział że choć będę umierająca to renty nie dostane bo nie pozwola na to władze województwa a że wyrok Sadu Okręgowego to był wyrok taki który ustaliły władze województwa Dlatego musiałam natychmiastowo zapłacić na rzecz spółki MEGREZ kilka tysięcy chociaż byłam bez pracy bo przez chorobę ją straciłam Nie mogłam płacic w ratach bo spółka się nie zgodziła Adwokat powiedział że oni liczyli że nie mając środków do życia ani na leczenie ja popełnię samobójstwo .Bo w dalszej części jak bym nie płaciła i żyła to komornik powiedział ze mam dwa tygodnie a potem ma zlicytować moje mieszkanie Do tej pory nie mogę dostać pracy ze względu na stan zdrowia nie mogę dostać renty bo władze się nie zgadzają Prosiłam o pomoc cały Rząd Premiera ,Prezydenta ,Rzecznika praw Obywatelskich, Panią Premier , i wiele jeszcze innych osób wszyscy obiecywali pomoc ale na obietnicach się skończyło Doszłam do wniosku że urzędnicy na wysokich stanowiskach mogą po prostu zabić biednego człowieka i nie poniosą żadnej kary. Kulczyk nie przeżył a ja przeżyłam MEGREZ zabrał mi wszystko .całe moje dotychczasowe życie zostawił mnie na wegetacje

Najnowsze w kategorii Obywatel w UE
Współpraca
Partnerzy
Polecamy
Analiza UniaEuropejska.org
Encyklopedia
  • Europejski Obszar Gospodarczy (EOG) to porozumienie, na mocy którego utworzono strefę wolnego handlu i Wolny Rynek na terenie państw Unii Europejskiej oraz Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA).
  • Traktat o Unii Europejskiej (TUE) to umowa międzynarodowa, wiążąca obecnie 28 państw europejskich , stanowiąca, obok Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), podstawę prawną dla powstania i funkcjonowania Unii Europejskiej. Artykuł 50 reguluje wystąpienie kraju z UE.
  • Unia Gospodarcza i Walutowa (UGW) to jeden z elementów współpracy w ramach Unii Europejskiej, mający na celu ustanowienie wspólnej waluty – euro, przeniesienie polityki pieniężnej na szczebel wspólnotowy oraz dążenie do jednolitej polityki gospodarczej.
Warto przeczytać