Marta Gans 07.08.2013
Ekonomia i finanse w UE
Europejski Mechanizm Stabilności
fot. sxc.hu

Europejski Mechanizm Stabilności (ang. European Stability Mechanism – ESM) – jeden z głównych mechanizmów strategii przywracania stabilności finansowej gospodarek strefy euro. Został powołany traktatem podpisanym przez 17 państw tworzących unię walutową w ramach UE w reakcji na wydarzenia związane z tzw. kryzysem zadłużeniowym. Działalność ESM zainaugurowano podczas pierwszego posiedzenia Zarządu 8 października 2012 roku.

Celem Europejskiego Mechanizmu Stabilności jest zapewnienie stabilności finansowej wewnątrz strefy euro, dzięki dostarczeniu wsparcia finansowego gospodarkom, które przeżywają lub są zagrożone wystąpieniem poważnych trudności finansowych. Tym samym ESM powinien przyczynić się do przerwania obserwowanego sprzężenia między zadłużeniem rządów a sytuacją sektora instytucji finansowych (tzw. śmiertelna pułapka). Jednocześnie podjęcie działań stabilizacyjnych na szczeblu wspólnotowym jest uzasadnione ze względu na obserwowaną silną współzależność między gospodarkami strefy euro. W konsekwencji pogorszenie sytuacji finansowej jednego z państw członkowskich znajduje wyraz w ograniczeniu stabilności pozostałych gospodarek, jak też rodzi ryzyko rozpadu całego ugrupowania.

Cel ESM może być realizowany dzięki funduszom pozyskanym z emisji papierów dłużnych średnio- i długoterminowych o terminie zapadalności do 30 lat. Instrumenty te są zabezpieczone kapitałem w wysokości 80 mld euro, do którego wpłacenia do końca 2014 roku zobowiązane są nieodwołalnie państwa strefy euro, zgodnie z kluczem subskrypcji dołączonym do traktatu powołującego ESM. W ostatecznym kształcie ESM będzie dysponował kapitałem 700 mld euro (z tego 620 mld to kapitał na żądanie), co pozwoli określić go mianem największej międzynarodowej instytucji finansowej w skali świata.

Udziałowcami ESM są zatem wszystkie kraje strefy euro. ESM wśród swoich organów posiada Zarząd i Radę Dyrektorów oraz Dyrektora Zarządzającego. Każdy kraj uczestniczący w ESM mianuje swojego członka Zarządu, którym jest osoba odpowiedzialna za finanse w rządzie danego kraju, oraz jego zastępcę. Przewodniczącym Zarządu jest Prezes Eurogrupy (obecnie Jeroen Dijsselbloem). Każdy członek zarządu wskazuje Dyrektora oraz jego zastępcę spośród osób posiadających wysokie kompetencje w kwestiach ekonomicznych i finansowych. Członkowie Zarządu wybierają też Dyrektora Zarządzającego na okres 5 lat. Decyzje są podejmowane wspólnie przez Zarząd i Radę Dyrektorów jednomyślnie, większością kwalifikowaną lub zwykłą większością, w zależności od przedmiotu głosowania.

Pomoc oferowana w ramach ESM ma głównie charakter pożyczek, których udzielenie jest uwarunkowane wprowadzeniem przez dany kraj rygorystycznego planu reform fiskalnych i ogólnogospodarczych. Inne formy wsparcia to otwarcie linii kredytowej, zakup obligacji danego kraju na pierwotnym lub wtórnym rynku finansowym, a także możliwość partycypacji w procesie dokapitalizowania zagrożonych instytucji finansowych. Zatem gospodarki przeżywające trudności finansowe mają otrzymywać przede wszystkim zastrzyk płynności, która jest niezbędna do przeprowadzenia koniecznych reform.

Pierwszym krokiem w procedurze otrzymania wsparcia finansowego w ramach programu ESM jest wystąpienie z wnioskiem do Przewodniczącego Zarządu ESM. Następnie Przewodniczący Zarządu powierza Komisji Europejskiej we współpracy z EBC ocenę zagrożenia dla stabilności finansowej całej strefy euro, a także określenie, czy dług publiczny występującego o pomoc państwa jest zrównoważony. O ile jest to uzasadnione i możliwe w ocenach tych partycypuje również MFW. Na podstawie tej oceny Zarząd ESM upoważnia Komisję wraz z EBC oraz MFW do zawarcia porozumienia z danym krajem, w którym doprecyzowane zostają warunki udzielenia pomocy. Równocześnie Dyrektor Zarządzający ESM przygotowuje propozycję umowy, która musi zostać zaakceptowana przez Zarząd ESM. Po zatwierdzeniu umowy finansowej, Komisja Europejska, również we współpracy z EBC – a w uzasadnionych przypadkach z MFW – monitoruje, czy warunki zawartego porozumienia są odpowiednio wdrażane w kraju otrzymującym pomoc.

Do tej pory z pomocy w ramach ESM skorzystały Hiszpania i Cypr.

ESM w połowie 2013 roku zastąpił dwa inne mechanizmy wsparcia finansowego,powołane tymczasowo w pierwszej fazie kryzysu: Europejski Mechanizm Stabilizacji Finansowej oraz Europejski Istrument Stabilności Finansowej.

 

 

Źródła:

  1. Trzcińska A., Europejski Mechanizm Stabilności jako stabilizator w planowanej unii finansowej, Departament Zagraniczny NBP, marzec 2013
  2. www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/ecofin/132734.pdf
  3. www.esm.europa.eu, 23.07.2013r.

Zostaw odpowiedź

Wraz z treścią komentarza będzie widoczny adres IP, z którego go wysyłasz.

Współpraca
Partnerzy
Polecamy
Analiza UniaEuropejska.org
Encyklopedia
  • Europejski Obszar Gospodarczy (EOG) to porozumienie, na mocy którego utworzono strefę wolnego handlu i Wolny Rynek na terenie państw Unii Europejskiej oraz Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA).
  • Traktat o Unii Europejskiej (TUE) to umowa międzynarodowa, wiążąca obecnie 28 państw europejskich , stanowiąca, obok Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), podstawę prawną dla powstania i funkcjonowania Unii Europejskiej. Artykuł 50 reguluje wystąpienie kraju z UE.
  • Unia Gospodarcza i Walutowa (UGW) to jeden z elementów współpracy w ramach Unii Europejskiej, mający na celu ustanowienie wspólnej waluty – euro, przeniesienie polityki pieniężnej na szczebel wspólnotowy oraz dążenie do jednolitej polityki gospodarczej.
Warto przeczytać