Anna Jacak 27.02.2012
Ekonomia i finanse w UE
Europejski Fundusz Inwestycyjny
Siedziba Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego mieści się w budynku Europejskiego Banku Inwestycyjnego w Luksemburgu, fot. eib.org

Europejski Bank Inwestycyjny oraz Europejski Fundusz Inwestycyjny nieprzypadkowo określa się wspólnie jako „grupę Europejskiego Banku Inwestycyjnego”. Jaka jest rola tej  słabo znanej  instytucji, tak blisko powiązanej z Unią Europejską i Europejskim Bankiem Inwestycyjnym?

 

Powstanie Funduszu

Decyzja o powołaniu Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego (European Investment Fund) została podjęta na Radzie Europejskiej w Edynburgu w grudniu 1992 roku. Konieczność jego powstania była związana ze wzrostem bezrobocia i obniżeniem tempa wzrostu gospodarczego. EFI rozpoczął działalność w marcu 1994 roku na podstawie art. 30 statutu Europejskiego Banku Inwestycyjnego, a jego siedzibą stała się siedziba EBI.

Fundusz ma postać spółki typu joint-venture. Kapitał założycielski w wysokości 2 mld ECU został subskrybowany przez EBI (40 proc.), Komisję Europejską (30 proc.) oraz kilkaset banków i instytucji finansowych UE (30 proc.). W 2000 roku EBI stał się głównym udziałowcem funduszu – obecnie posiada 61,9 proc. udziałów. W przypadku niektórych projektów fundusz pełni funkcję kompatybilną w stosunku do Banku – finansuje projekty, które ze względu na swój rozmiar lub złożony charakter nie kwalifikują się do sfinansowania przez EBI. Fundusz korzysta z własnych środków finansowych oraz tych powierzonych mu przez EBI lub UE. Jego kapitał wynosi 3 miliardy euro.

Działalność Funduszu obejmuje państwa członkowskie Unii, a także Chorwację, Turcję oraz kraje 3 kraje należące do Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu – Islandię, Liechtenstein i Norwegię.

 

Cele EFI

Nadrzędnym celem EFI jest pobudzanie inwestycji i wzrostu gospodarczego poprzez udzielanie długoterminowych gwarancji pożyczkom finansującym projekty inwestycyjne, zarówno prywatne, jak i państwowe.  Obszarami oddziaływania EFI stały się dwa niezależne od siebie obszary: wsparcie dla tzw. sieci transeuropejskich, czyli  inwestycji transportowych, energetycznych i telekomunikacyjnych oraz rozwój małych i średnich przedsiębiorstw. Pomoc dla MŚP odbywa się poprzez dostarczenie kapitału podwyższonego ryzyka, zwłaszcza zakładom młodym i ukierunkowanym na nowe technologie. Oprócz tego Fundusz udziela gwarancji kredytowych na pożyczki udzielane małym i średnim przedsiębiorstwom.

Nieprzypadkowo właśnie te dwie dziedziny znalazły się w sferze zainteresowania Funduszu, gdyż miał on wspierać działalność Europejskiego Banku Inwestycyjnego w aspektach, w których Bank „zdradzał oznaki dysfunkcjonalności”. Kredyty oferowane przez EBI okazywały się nieatrakcyjne dla przedsiębiorców, a wielkie i długookresowe inwestycje infrastrukturalne (na przykład sieci transeuropejskie) obarczone były zbyt dużym ryzykiem niż dopuszczone przez statut Banku. EFI funkcjonuje na zasadach komercyjnych, tak więc odmiennie od Europejskiego Banku Inwestycyjnego jest nastawiony na osiąganie zysków z przeprowadzanych operacji.

Europejski Fundusz Inwestycyjny stał się zapleczem finansowym wsparcia dla projektów realizowanych we Wspólnocie. Przedsięwzięcia takie wymagały dużego zaangażowania kapitału, którego EBI nie mógł zagwarantować ze względu na zakazy statutowe.

Fundusz pełni też zadania kontrolne prowadzone przez organy wewnętrzne i zewnętrzne. Szczególnie ważne są agendy wewnętrzne kontrolujące stopień ryzyka inwestowanych funduszy unijnych. Ponadto EFI zajmuje się optymalizacją operacji finansowych oraz wprowadza praktyki uczciwego rynku w sferze biznesowej.

 

Struktura Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego

Walne Zgromadzenie – odbywa się co najmniej jeden raz w roku. Wszyscy członkowie Funduszu są uprawnieni do uczestniczenia w posiedzeniach Walnego Zgromadzenia. Unię Europejską reprezentuje jeden z członków Komisji. Przedstawicielem EBI jest jeden z prezesów lub jego zastępca, natomiast instytucje finansowe reprezentowane są przez jedną osobę z każdej instytucji. Liczba głosów zależy od wielkości objętych udziałów.  Walne Zgromadzenie spełnia funkcje w obszarze zarządzania i administrowania Funduszem, w szczególności:

– określa ogólne wytyczne dotyczące działania Funduszu

– podejmuje decyzje w sprawie przyjęcia nowych członków oraz ich wykluczenia i zawieszenia

– przyjmuje propozycje zmian w statucie

– podejmuje decyzje upoważniające Fundusz do dokonywania transakcji w zakresie udziałów kapitałowych

– zatwierdza regulamin Funduszu i gwarantuje jego przestrzeganie

– ustala wielkość rezerw oraz przeznaczanie i podział zysków netto Funduszu

– podejmuje decyzje dotyczące podwyższenia górnej granicy zobowiązań Funduszu oraz podwyższenia kapitału dozwolonego

– zatwierdza nominacje członków Rady Nadzorczej i Komitetu Finansowego

Rada Nadzorcza – składa się z 7 członków: 2 reprezentujących Komisję, 3 reprezentujących EBI oraz 2 reprezentujących instytucje finansowe. Obrady są wiążące, gdy obecny jest przynajmniej jeden przedstawiciel każdej kategorii członków. Radzie Nadzorczej przewodniczy prezes EBI, a w razie jego nieobecności jeden z wiceprezesów. Rada zbiera się tak często, jak wymagają tego aktualne potrzeby funduszu, jednak nie rzadziej niż raz na kwartał. Członkowie Rady Nadzorczej są mianowani na odnawialną 2-letnią kadencję.

Uprawnienia Rady Nadzorczej:

– ustala ogólne zasady dotyczące udziałów kapitałowych

– zwołuje Walne Zgromadzenie i przedkłada mu propozycje tematów obrad

– decyduje o udzielniu gwarancji dla transakcji przekraczających 30 mln euro oraz transakcji w obszarze udziałów kapitałowych na kwotę wyższa niż ustalona przez Walne Zgromadzenie

Komitet Finansowy – Składa sięz przedstawiciela EBI, przedstawiciela Komisji oraz przedstawiciela instytucji finansowych. Członkowie są powoływania na okres 3 lat i mogą być ponownie mianowani bez ograniczeń. Przewodniczącym Komitetu jest przedstawiciel z ramienia EBI. Reprezentuje on Fundusz w stosunkach z osobami trzecimi. Komitet jest zwoływany przez przewodniczącego tak często, jak wymagają tego potrzeby Funduszu. Decyzje są podejmowane większością głosów, z wyjątkiem tych dotyczących udziałów kapitałowych i udzielenia gwarancji, które wymagają jednomyślności. Komitet pełni funkcje zarządzające i posiada najszersze uprawnienia umożliwiające działanie w imieniu Funduszu. Raz na kwartał Komitet przedkłada Radzie Nadzorczej sprawozdanie w sprawie działalności Funduszu, a w okresie trzech miesięcy od zakończenia roku budżetowego sprawozdanie roczne.

 

Źródła:

1. eif.org

2. M. Sitek.,  Instytucje i organy Unii Europejskiej w świetle postanowień Traktu Lizbońskiego, Józefów 2010

3. J.  Soboń., Budżet Unii Europejskiej, Warszawa 2008

4. A. Nowak-Far, Finanse Unii Europejskiej, aspekty instytucjonalne i prawne, Warszawa 2010

 

Czytaj również: Europejski Bank Inwestycyjny, Inicjatywy JEREMIE, JASPERS, JESSICA, Mikro, małę i średnie przedsiębiorstwa

Zostaw odpowiedź

Wraz z treścią komentarza będzie widoczny adres IP, z którego go wysyłasz.

Współpraca
Partnerzy
Polecamy
Analiza UniaEuropejska.org
Encyklopedia
  • Europejski Obszar Gospodarczy (EOG) to porozumienie, na mocy którego utworzono strefę wolnego handlu i Wolny Rynek na terenie państw Unii Europejskiej oraz Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA).
  • Traktat o Unii Europejskiej (TUE) to umowa międzynarodowa, wiążąca obecnie 28 państw europejskich , stanowiąca, obok Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), podstawę prawną dla powstania i funkcjonowania Unii Europejskiej. Artykuł 50 reguluje wystąpienie kraju z UE.
  • Unia Gospodarcza i Walutowa (UGW) to jeden z elementów współpracy w ramach Unii Europejskiej, mający na celu ustanowienie wspólnej waluty – euro, przeniesienie polityki pieniężnej na szczebel wspólnotowy oraz dążenie do jednolitej polityki gospodarczej.
Warto przeczytać