Damian Witoń 15.02.2011
Czy wiesz, że...
…angielskie Wyspy Normandzkie i Wyspa Man nie wchodzą w skład UE?
Flaga Wyspy Man. Triskelion. fot.:flickr.com

Wyspa Man oraz Wyspy Normandzkie to jedne z nielicznych zachodnioeuropejskich terytoriów, które nie wchodzą w skład Unii Europejskiej. Posiadają jeden z najbardziej skomplikowanych statusów prawnych – są królewskimi dependencjami. Są quasi-państwem, quasi kolonią – niczym Unia Europejska, stanowią przypadek sui generis w stosunkach międzynarodowych.

Podlegają monarsze angielskiemu, ale już nie są rządzone przez brytyjski rząd w Londynie, który król lub królowa powołuje. Są niejako częścią Anglii, bo są we władaniu króla lub królowej Anglii, ale nie są częścią Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Interesy monarchy brytyjskiego reprezentuje Gubernator Porucznik – z tym, że jego obowiązki są już tylko czysto ceremonialne. Pozostają w zależności, zachowując odrębność.

Wyspa Man leży na Morzu Irlandzkim, między wyspami Wielka Brytania oraz Irlandia. Liczba ludności stanowi niewiele ponad 80 tys.

Wyspy Normandzkie, nazywane też Wyspami Kanałowymi, leżą tuż obok wybrzeży Francji, w zatoce Saint-Malo, na kanale La Manche. Nie stanowią one jednej jednostki administracyjno-politycznej. Podzielone są na dwie specyficzne jednostki administracyjne (baliwaty): Guernsey i Jersey. Mimo, iż Guernsey sama jest dependencją posiadają dodatkowo własne dependencje: Alderney, Herm, Sark. Liczba ludności Guernsey to 65 tys., a Jersey to ponad 90 tys.

Łączna liczba ludności tych terytoriów stanowi zatem 237 tys.

Man, Guernsey i Jersey posiadają własne parlamenty (np. parlament Wyspy Man – Tynwald – działa nieprzerwanie od 979 r.), rządy, administrację, sądownictwo i politykę gospodarczą, w tym fiskalną. Z tego też powodu są tzw. rajami podatkowymi. Londyn odpowiada za ich politykę zagraniczną (nie posiadają placówek dyplomatycznych w państwach trzecich) oraz za obronność tych wysp (Wyspy Normandzkie były okupowane przez nazistowskie Niemcy od 1 lipca 1940 do 9 maja 1945 r.).

Sygnatariuszem Traktatów jest Zjednoczone Królestwo, stąd Man, Guernsey i Jersey nie są częścią Unii Europejskiej. Mimo to uczestniczą w wybranych wspólnych politykach. Podobnie jak Zjednoczone Królestwo nie są częścią strefy Schengen i strefy euro. Walutą obowiązującą są regionalne odmiany funta szterlinga – funt manx, funt Guernsey, funt Jersey. Nie odbywają się tam wybory do Parlamentu Europejskiego, a członkowie rządów lokalnych nie uczestniczą w posiedzeniach Rady Unii Europejskiej i Rady Europejskiej, stąd też mieszkańcy tych terytoriów nie mają reprezentacji w unijnych procesach prawotwórczych. Obywatele tych wysp korzystać mogą jednak z części praw przyznanych na mocy obywatelstwa UE. Co więcej – na paszportach Jersey, Guernsey i Man widnieje napis Unia Europejska po angielsku. Manxowie i Kanałowi Wyspiarze korzystają ze swobody przepływu towarów, nie mogą korzystać ze swobody przepływu osób i usług, a ze względu na odmienny system finansowo-fiskalny – nie uczestniczą w swobodzie przepływu kapitału. Man, Guernsey i Jersey są powiązani z UE unią celną, a Man dodatkowo jest nawet w jednym obszarze VAT (na Wyspach Normandzkich nie ma podatku VAT).

Zostaw odpowiedź

Wraz z treścią komentarza będzie widoczny adres IP, z którego go wysyłasz.

Współpraca
Partnerzy
Polecamy
Analiza UniaEuropejska.org
Encyklopedia
  • Europejski Obszar Gospodarczy (EOG) to porozumienie, na mocy którego utworzono strefę wolnego handlu i Wolny Rynek na terenie państw Unii Europejskiej oraz Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA).
  • Traktat o Unii Europejskiej (TUE) to umowa międzynarodowa, wiążąca obecnie 28 państw europejskich , stanowiąca, obok Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), podstawę prawną dla powstania i funkcjonowania Unii Europejskiej. Artykuł 50 reguluje wystąpienie kraju z UE.
  • Unia Gospodarcza i Walutowa (UGW) to jeden z elementów współpracy w ramach Unii Europejskiej, mający na celu ustanowienie wspólnej waluty – euro, przeniesienie polityki pieniężnej na szczebel wspólnotowy oraz dążenie do jednolitej polityki gospodarczej.
Warto przeczytać